مهرماه ۱۳۸۲، در راستای اجرای برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور و با هدف توسعه ارتباطات و مخابرات مقدمات برگزاری مزایده اپراتوری دوم تلفن همراه توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برپا شد و در ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ کنسرسیوم ایرانسل به عنوان برنده مزایده اپراتوری دوم تلفن همراه شروع به فعالیت کرد.
ایرانسل از آن پس با بهرهگیری از متخصصان مجرب داخلی و خارجی، توانست شبکه خود را با سرعت چشمگیری در سراسر کشور توسعه دهد و از آن زمان حضور تعداد کثیری سایت BTS و دکل ایرانسل، به تجربه روزمره شهروندان در شهرهای ایران تبدیل شده است.
افزایش چشم گیر تعداد دکل ایرانسل که با توسعه پوشش شبکه تلفن همراه و دسترسی به اینترنت پر سرعت از طرف همه اپراتورها، پررونقترین دوران خدمات ارتباطی را در کشور رقم زده ، طبیعتاً نگرانیهایی را نیز درباره تشعشع و خطرات ممکن ناشی از این تعداد دکل ایرانسل برای سلامتی شهروندان ایجاد کرده است.
دراین باره مسئولین ایرانسل اعلام کردهاند که تمامی اپراتورهای تلفن همراه و از جمله ایرانسل طبق پروانه دریافتی، تشعشع منتشر شده از فرستندههای دکلهای موبایل مثل دکل ایرانسل را مورد ارزیابی دورهای قرار میدهند و بر اساس نتایج پرتوسنجی های انجام شده، میتوان اطمینان کامل داشت که میزان تشعشع رادیویی دکل ایرانسل و دکلهای مخابراتی دیگر اپراتورهای کشور بسیار کمتر از حد مجاز تعیین شده بوده و هیچ گونه ضرری برای سلامت افراد ندارد.
انواع دکل ایرانسل در شهرهای ایران
۱) دکل مخابرات قابل استفاده در داخل شهر
نوع اول دکل ایرانسل، دکل مخابراتی است که روی زمین و در خیابانها نصب میشوند و به دور آنها فنس کشیده شده است. بُرد این نوع از دکل مخابرات عموماً زیر ۱ کیلومتر تنظیم می شود.
۲) دکل قابل استفاده در نقاط مسکونی و اداری
نوع دوم دکل ایرانسل روی پشت بام ساختمانها نصب میشوند و اپراتور دوم تلفن همراه کشور بابت نصب این دکلها به مالک ساختمان اجاره پرداخت میکند. برد این نوع از دکل مخابرات بستگی به سایتهای همسایه داشته معمولاً زیر ۵۰۰ متر تنظیم شده است.
3) دکل قابل استفاده در نقاط پرتراکم شهری و تجاری
نوع سوم دکل ایرانسل در حاشیه خیابانها و روی دکلهای کوتاه حدود 6 متر نصب میشوند و با هدف تأمین ظرفیت مورد نیاز ترافیکی این مناطق مورد استفاده قرار می گیرند. برد این نوع از دکل های مخابرات نیز بستگی به سایتهای همسایه داشته ولی معمولاً زیر 100 متر تنظیم می شود. این سایت ها در ایستگاه های مترو در زیر زمین، و در بازارهای قدیمی روی دیوار نیز نصب می شوند.
4) دکل مخابرات قابل استفاده در نقاط روستایی و جاده های خارج شهر
نوع سوم دکل ایرانسل در خارج از شهرها و بدور از مناطق مسکونی نصب می شود و برد آنها گاهی تا ۳۵ کیلومتر نیز میرسد.
قیمت اجاره پشت بام ساختمان برای نصب دکل ایرانسل بسته به شهر و منطقه در شهر متفاوت است، این رقم در مناطق خاص از جمله مناطقی که موقعیت مطلوبی از نظر شبکه دارد یا مناطقی که ساکنان با کمال تأسف برای نصب دکل مخابرات ممانعت میکنند، افزایش مییابد.
نحوه طراحی و نصب شبکه دکل ایرانسل
دکل ایرانسل مانند دیگر دکلهای مخابرات معمولا در مرکز سلولهای شش ضلعیِ فرضی به نحوی نصب می شود که پوشش رادیویی، ظرفیت ترافیکی و کیفیت مطلوب و مورد نیاز برای ایجاد ارتباط پایدار در جغرافیای یک ناحیه را فراهم کند. برای عدم تداخل بین کانالها، فرکانس کار هر سلول با سلولهای همسایه متفاوت است، ولی در سلولهای دورتر با الگوی خاصی قابل تکرار است. از این جهت به شبکه این دکلهای مخابرات اصطلاحاً شبکه سلولار میگویند.
دکل ایرانسل، مانند دکل همراه اول و دکل رایتل و همچنین دکلهای فرستنده پخش تلویزیون دیجیتال DVBT از نمونههای دکل مخابرات هستند. آنتنهای بیتیاس (BTS) (به انگلیسی: Base Transceiver Station)، (ایستگاه پایه فرستنده و گیرنده) نخستین بخش در شبکه تلفن همراه هستند که با دستگاه موبایل ارتباط برقرار میکنند و بر روی دکلهای مخابراتی با ارتفاع معمولا ۲۰ متر در شهرها و بیش از 35 متر در جاده ها نصب میشوند. این آنتنها شامل مجموعهای از تجهیزات مخابراتی بیسیم و باسیم هستند که ارتباط میان کاربر موبایل و شبکه را فراهم میکند.
وه تاثیر این ابزارها بر سلامت انسان نه تنها محققان را در سطوح مختلف مشغول کرده، بلکه باورهای عمومی را هم به شدت تحت تاثیر قرار داده است. باورهایی که در برخی موارد پایه درستی در واقعیتهای اثبات شده علمی ندارند.
داغترین این مباحث در فضای عمومی درباره اثرات و مضرات دکل مخابرات و برای مضرات دکل و تشعشع امواج سایتهای BTS بر سرطان شکل گرفته است. اغلب در اطراف خود این سؤال ها را میشنویم که «کودکانی که در اطراف سایت BTS به مدرسه میروند یا سالمندانی که ملک خصوصی خود را برای نصب تجهیزات دکل مخابرات اجاره میدهند چقدر در تهدید انواع سرطان قرار دارند؟».
دکل مخابرات، دکلی است که برای مقاصد مخابراتی از قبیل نصب آنتن در شبکه سلولار مخابرات استفاده میشود. دکل ایرانسل، دکل همراه اول و دکل رایتل و دکل های فرستنده های پخش تلویزیون دیجیتال DVBT از نمونههای دکلهای مخابراتی هستند. آنتنهای بیتیاس (BTS) (به انگلیسی: Base Transceiver Station)، (ایستگاه پایه فرستنده و گیرنده) نخستین بخش در شبکه تلفن همراه هستند که با دستگاه موبایل ارتباط برقرار میکنند و بر روی دکلهای مخابراتی با ارتفاع معمولا ۲۰ متر در شهرها و بیش از 35 متر در جاده ها نصب میشوند. این آنتنها گاهی هم بر روی سقف ساختمانها یا مکانهای مرتفع دیگر نصب میشوند و شامل مجموعهای از تجهیزات مخابراتی بیسیم و باسیم هستند که ارتباط میان کاربر موبایل و شبکه را فراهم میکند.
دکل مخابرات معمولا در مرکز سلولهای شش ضلعی فرضی در کنار هم به نحوی نصب می شوند که پوشش رادیویی مورد نیاز برای ایجاد ارتباط پایدار در جغرافیای یک ناحیه را فراهم کنند، بنحوی که برای عدم تداخل بین کانالها، فرکانس کار هر سلول با سلولهای همسایه متفاوت است، ولی در سلولهای دورتر با الگوی خاصی قابل تکرار است، از این جهت به آن شبکه سلولار میگویند.
هنگامی که میخواهیم با فردی تماس بگیریم یا پیامک بزنیم و حتی هنگامی که گوشی موبایل را روشن میکنیم؛ گوشی موبایل سعی میکند نزدیکترین ایستگاه BTS را شناسایی کند و با ارسال سیگنالهای دیجیتال ارتباط را ایجاد کند. این سیگنالهای دیجیتال ابتدا با یک الگوی خاص به سیگنالهای آنالوگ تبدیل می شوند (این مرحله مدولاسیون نامیده می شود، که در نسل 2G از نوع GMSK ، در GPRS از نوع 8PSK و در نسل 3G و بالاتر ترکیبی از انواع QPSK و 16QAM یا 64QAM هستند) و سپس روی امواج الکترومغناطیسی غیر یونیزان سوار گشته و قابل مخابره، ارسال و دریافت می شوند. این امواج در طیف امواج الکترومغناطیسی RF و حدود طیف امواج مایکروویو قرار میگیرند و به دلیل آنکه فرکانس آنها بسیار بسیار کمتر از فرکانس امواج یونیزان است (حدود یک میلیونیم)، انرژی آنها نیز بهمان نسبت، بسیار بسیار کمتراست. بهمین دلیل پرتوگیری از این امواج برعکس امواج یونیزان، اثرات تخریبی بر سلولهای زنده بر جای نمی گذارد.
- تحقیقاتجهانیسرطان
مرجع علمی و جهانی در این حوزه، آژانس جهانی تحقیقات سرطان (International Agency for Research on Cancer) یا IARC است که به عنوان یک آژانس بینالمللی و بخشی از سازمان بهداشت جهانی WHO مربوط به سازمان ملل متحد UN فعالیت میکند. هدف اصلی این آژانس، پژوهش بر روی عاملهای ایجاد انواع سرطان است که به هریک Agent گفته می شود و در این راستا دادهها و نظرسنجیهای صورت گرفته پیرامون عوامل سرطان را از سراسر جهان جمعآوری میکند. همچنین تکنگاریهایی پیرامون واکنشگرها و مواد شیمیایی که با زندگی انسان تماس دارند و رتبه بندی شدت میزان سرطان زا بودن آنها برای انسان ارائه میکند
طبق دستهبندی سال 2012 آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) عناصر محیطی زندگی انسان بر مبنای شدت میزان سرطانزایی به پنج دسته سرطانزا، دارای احتمال سرطان زایی، دارای امکان سرطان زایی، طبقه بندی نشده به عنوان عامل سرطان و دسته دارای احتمال غیرسرطانزایی، تقسیم شده است.
طبق این دستهبندی خطرناکترین گروه به لحاظ تاثیر در ابتلا به سرطان گروه یک (Group 1) است که به عنوان مواد سرطانزا یا کارسینوژن شناخته میشوند و شامل 107 عامل همچون نوشیدنیهای الکلی، ترکیبات آرسنیک و گاز خردل هستند.
«سطح تشعشع امواج RF ناشی از دکلهای مخابراتی که در شبکههای سلولار و نیز خدمات ارتباطی شخصی (PCS) استفاده می شود، معمولا هزاران بار زیر محدودیتهای ایمنی است. این محدودیتهای ایمنی بر اساس توصیههای سازمانهای متخصص و توسط ادارات دولتی فدرال مسئول بهداشت و ایمنی تایید شده است. بنابراین، هیچ دلیلی وجود ندارد که نگران مضرات دکل شویم و معتقد باشیم که این دکلها ممکن است خطر بالقوه بهداشت و سلامت برای ساکنین مناطق مسکونی یا دانشآموزان مدارس نزدیک دکلها، ایجاد کنند.»
تشعشع در فناوری موبایل 